Gru 09 2013

Rzepiska

Rzepiska to najwyżej położona wieś na północno-zachodnim Zamagurzu Spiskim, leżąca na wysokości 770-1018 m n.p.m. Administracyjnie miejscowość należy do Gminy Bukowina Tatrzańska. Składa się z osiedli: Bryjów Potok, Wojtyczków Potok, Grocholów Potok, Madejów Potok, Pawliki (najwyżej położone osiedle w Polsce). Rzepiska powstały na prawie wołoskim. Jako wieś wymieniana jest w dokumentach historycznych od 1655 roku.

Osadnicy przybywający na teren Rzepisk pochodzili z północnego i wschodniego Spiszą, z Podhala, Pienin, Orawy, doliny Popradu z okolic Nowego Sącza i Mazur. Na przełomie XV i XVI wieku zasiedlała je również ostatnia fala migracji wołoskich pasterzy z Bałkanów. Prawdopodobnie to owi pasterze mogli wprowadzić nazwę wsi Rzepiska od albańskiego słowa "repire" lub "repiete" oznaczającymi stok góry, stromą wieś, odnoszącymi się do położenia osady. Taką stromą wsią są Rzepiska. Istnieje też hipoteza, iż pierwszym zasadźcą Rzepisk był pasterz i drwal o nazwisku Rzepiscok i to od jego nazwiska wywodzi się nazwa miejscowości. Osadnicy napływający na te tereny nabywali „zarębki” na zasadzie zawłaszczenia za pomocą wyrębów lasów w celu uzyskania terenów pod zabudowę i uprawę ziemi. Stąd wieś dzieli się na 18 „zarębków”, które podzielone są na 56 „ćwiertek”.

Ludność zajmowała się głównie pasterstwem i uprawą roli. Pracowali przy wyrębie tatrzańskich lasów. Rozwinęły się rzemiosła m. in. kowalstwo, ciesielstwo i stolarstwo. Wieś zasłynęła z ziołolecznictwa. Mieszkańcy zarobkowo pracowali na Dolnych Węgrzech, a po 1880 roku wyjeżdżali za pracą do Ameryki. Rzepiska do 1779 roku należały do parafii Łapsze Wyżne, a następnie do Jurgowa. W latach 1952-1957 został wybudowany kościół pod wezwaniem Matki Bożej Nieustającej Pomocy na Grocholowym Potoku, a w latach 1992-1997 powstał kościół pod wezwaniem Miłosierdzia Bożego na Bryjowym Potoku.

Pierwsza szkoła wzmiankowana jest na drugą połowę XIX wieku. Ulokowana na „przednim wiyrchu” miała służyć wszystkim osiedlom. W 1908 władze węgierskie oddały do użytku murowany budynek szkoły na Bryjowym Potoku, w której uczono się do 1990 roku. Obecnie Rzepiska mają dwie szkoły na Grocholowym Potoku i Bryjowym Potoku.

Największym atutem Rzepisk są roztaczające się stąd widoki, należące do najpiękniejszych w kraju

Czytany 2029 razy
Więcej w tej kategorii: Nowa Biała Trybsz