Gru 09 2013

Krempachy

Krempachy - wieś Spiska położona na prawym brzegu rzeki Białki u stóp północnych zboczy Pienin Spiskich.

Wieś założyli w XIV wieku właściciele Zamku Dunajec w Niedzicy – Barzewiczowie. Nazwa pochodzi prawdopodobnie od niemieckiego słowa Krummbach - kręty potok, co odnosi się do Dursztyńskiego Potoku (dawniej Kręcina). Wieś ma typową dla spiskich wsi zabudowę, unikalna na skale europejską.
Centrum stanowi wydłużony plac, gdzie znajdują się kościół parafialny, szkoła i remiza strażacka. Z tego placu odchodzą główne ulice zabudowane od frontu murowanymi domami, dawniej parterowymi, z przejazdami w głąb zagrody obok domu, do którego przylegają budynki inwentarsko-gospodarcze. W pewnej odległości od zagrody stoją rzędem stodoły, które okalają całą wieś.

Najcenniejszymi zabytkami wsi są dwa kościoły — parafialny św. Marcina i cmentarny św. Walentego.Kościół św. Marcina reprezentuje przejściowy styl gotyku i renesansu. Wybudowany został w I poł. wieku XVI, jego wyposażenie zaś pochodzi z połowy wieku XVIII. Wieża kościoła zwieńczona jest typową dla Spisza attyką o ornamentyce zbliżonej do motywu tzw. „jaskółczego ogona”. Poniżej attyki wieżę kościoła otacza drewniany, zadaszony ganek, tzw. hurdycja, wykorzystywana w dawnych czasach jako istotny punkt obserwacyjny do celów obronnych i przeciwpożarowych. Kościół św. Walentego zaś został wybudowany w roku 1761 na miejscu starego drewnianego kościoła, prawdopodobnie starszego od kościoła parafialnego. Bogato zdobione ołtarze obydwu kościołów stanowią wyjątkowo interesujące przykłady urządzenia świątyni w stylu rokoko.

W okolicy Krempach znajduje się rezerwat przyrody "Przełom Białki Pod Krempachami", w którym można obejrzeć m.in. reliktową roślinność naskalną. Bardzo atrakcyjne są również okoliczne wapienne skałki, które występują od Kramnicy w przełomie Białki do Czerwonej Skałki.

Czytany 2316 razy
Więcej w tej kategorii: Kacwin Łapszanka